Powojenny rozwój f.ż. wiąże się przede wszystkim z ośrodkami w USA i Izraelu. Prócz tradycyjnych problemów, wiążących się z próbą filoz. przemyślenia aktualności i sensu nauk judaizmu, pojawiły się w f.ż. takie tematy jak znaczenie powstania państwa Izrael czy sens Zagłady. Wobec erozji granic wspólnot rel., definicja f.ż. stała się bardziej problematyczna. Wspomnieć należy o [...]
Relacja taka ma naturalną tendencję do osuwania się w stosunek typu Ja-To. Istnieje też najdoskonalsze spotkanie z wiecznym Ty, utożsamianym z Bogiem, przy czym wieczne Ty przeziera spoza każdej relacji dialogicznej, a zatem Boga spotyka się nie w mistycznym uniesieniu, lecz w codziennych spotkaniach. Buber twierdził, że tego typu religia Ja-Ty znalazła najlepszy wyraz w [...]
Rosenzweig był zwolennikiem odnowy żyd. życia wspólnotowego w Niemczech, sprzeciwiał się natomiast syjonizmowi; sądził bowiem, że Żydzi są i powinni być narodem ahist., pozbawionym państwa (mają Ziemię Świętą jako obiekt tęsknoty), świeckiej legislacji (mają liturgiczne Prawo) i świeckiego języka (mają święty język). W ciągu krótkiego czasu dzielącego wydanie Gwiazdy zbawienia od jego przedwczesnej śmierci, Rosenzweig [...]
Franz Rosenzweig (1886-1929) studiował filozofię Hegla. W jego myśli dokonał się jednak wkrótce gwałtowny zwrot ku myśleniu rel., który niedługo potem doprowadził go do judaizmu. Wyrazem tego specyficznego powrotu jest dzieło Gwiazda zbawienia (1921), stanowiące zerwanie z idealizmem niem. i prezentujące oryginalną filozofię religii. Dla Rosenzweiga rzeczywistość składa się z 3 elementów: Boga, świata i [...]
Tę perspektywę odnalazł Cohen przede wszystkim u proroka Ezechiela. Natomiast wydane pośmiertnie dzieło Die Religion der Vernunft aus den Quellen des Judentums (1919) stanowi właściwy wyraz późnej filozofii Cohena. W tej pracy transcendentny Bóg nie jest ideą, pojęciem czy wyobrażeniem, lecz pełnym i właściwym bytem, podczas gdy świat jest jedynie stawaniem. Koncepcja Cohena, przyjmująca wcześniej [...]
Hermann Cohen (1842-1918), założyciel neokantowskiej szkoły marburskiej, otwarł natomiast w swoim późnym dziele nowy rozdział f.ż. Neokantowski system Cohena, charakteryzujący się m.in. idealistycznym odrzuceniem Kantowskiego pojęcia rzeczy samej w sobie, nie przynależy do f.ż. Pod koniec życia Cohen zaczął w swoim filozofowaniu przywiązywać coraz większą wagę do religii w ogóle, a do judaizmu w szczególności, [...]
Wolny Bóg judaizmu, religii objawionej, radykalnie różnej od pogańsko-filoz. religii naturalnej, stwarza świat z nicości. Creatio ex nihilo jest naczelną zasadą objawienia, wykraczającą poza to, do czego mógłby dojść rozum. Moritz Lazarus (1824-1903), psycholog i filozof, wykładający w Bernie i w Berlinie, był autorem dzieła Die Ethik des Judentums (t. 1 1898, t. 2 1911), [...]